Nowa opcja terepeutyczna w depresji lekoopornej

Od 2020r w Polsce dostępny jest nowy lek, który wskazany jest do zastosowania w depresji lekoopornej. Spravato® czyli esketamina to chemicznie antagonistą receptora N-metylo-D-asparaginianu (NMDA) i powinien być stosowany łącznie z innym – kolejnym lekiem przeciwdepresyjnym z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI).

Centrum Zdrowia Psychicznego Tychy to jedna z 2 placówek na Śląsku stosujących tą formę terapii.

Depresja

Depresja jest jednym z największych problemów zdrowotnych XXI wieku. Ocenia się także, że 25% populacji zachoruje na depresję w którymś okresie życia. 

Depresja to choroba psychiczna, w której występują m.in. obniżenie nastroju (pod postacią smutku, przygnębienia, poczucia winy), trudności w mobilizacji do działania, zaburzenia funkcji poznawczych, czyli koncentracji i uwagi, pamięci, snu, a także napięcie i lęk. Depresję rozpoznajemy gdy wyżej opisany stan trwa ponad 2 tygodnie i nasilenie objawów wpływa negatywnie na funkcjonowanie rodzinne, społeczne i zawodowe (szkolne) pacjenta. 

W leczeniu depresji skuteczne są leki przeciwdepresyjne, które u większości pacjentów powodują poprawę funkcjonowania. Ale nie u wszystkich i nie zawsze tak szybko jakby tego oczekiwał pacjent, jego bliscy oraz oczywiście lekarz. Często pomocą jest wsparcie psychologiczne, czy wręcz psychoterapia. Jeśli z kolei depresja nasila się w miesiącach jesienno-zimowych (= depresja sezonowa) zastosowanie mogą mieć lampy do światłoterapii. W części przypadków konieczna jest terapia elektrowstrząsami.

Niestety nie zawsze leki przeciwdepresyjne, nawet w połączeniu z innymi formami terapii, poprawiają stan pacjenta. Jeśli pacjent stosował co najmniej 2 leki przeciwdepresyjne i nie uzyskał poprawy mówimy o depresji lekoopornej

Wskazania do stosowania leku Spravato®?

Spravato® jest stosowany u dorosłych w celu zmniejszenia objawów depresji, takich jak: uczucie smutku, lęk lub poczucie bezwartościowości, trudności ze snem, zmiany apetytu, utrata zainteresowania ulubionymi aktywnościami, poczucie spowolnienia. Lek stosuje się razem z innym doustnym lekiem przeciwdepresyjnym, jeśli pacjent stosował co najmniej 2 inne leki przeciwdepresyjne, ale nie uzyskał poprawy.

Lekarz prowadzący lub inny pracownik ochrony zdrowia będzie nadzorował pacjenta za każdym razem, gdy pacjent będzie stosował w placówce lek Spravato®.

Jak wygląda kwalifikacja przed włączeniem terapii Spravato®:

Decyzję o zastosowaniu terapii podejmuje lekarz psychiatra wskazany przez CZP Tychy na podstawie badania psychiatrycznego. Podczas wizyty omawiane są wszystkie procedury związane z leczeniem. Pacjent będzie miał możliwość przekazania lekarzowi prowadzącemu wszelkich pytań lub wątpliwości. Przed podjęciem leczenia pacjent otrzymuje do podpisu świadomą zgodę na leczenie Spravato®

Jeśli pacjent cierpi na chorobę, która wpływa na układ sercowo-naczyniowy (serce i naczynia krwionośne) lub oddechowy (płuca i układ oddechowy), być może będzie musiał być leczony w innej placówce, gdzie będzie dokładniej monitorowany. Lekarz prowadzący poinformuje pacjenta, jeśli będzie to wymagane i wyjaśni dalsze postępowanie.

Jak stosuje się lek Spravato®?

Lek Spravato® ma postać dozownika z aerozolem do nosa. Lek jest przeznaczony do samodzielnego podawania przez pacjenta. Jednak samo podanie musi być wykonane w placówce mającej uprawnienia do leczenia tym lekiem. 

Dawki leku Spravato® obejmują 28 mg (1 dozownik), 56 mg (2 dozowniki) lub 84 mg (3 dozowniki). Oznacza to, że może być konieczne użycie więcej niż jednego dozownika z aerozolem do nosa. U osób poniżej 65 rż zaleca się stosowanie podczas 1 wizyty 2 dozowników, a na kolejnych 3 dozowników podczas każdej wizyty. Pacjenci starsi (po 65 rż) – 1 wizyta 1 dozownik, podczas kolejnych – 2. W fazie podtrzymującej (od 5 tygodnia) można redukować dawkowanie – stopniowo, o 1 dozownik na podanie. Lekarz na podstawie analizy stanu pacjenta decyduje jaka dawka leku Spravato® jest odpowiednia dla pacjenta.

Z uwagi na ograniczenia prawne (Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii) lek podanie leku może nastąpić wyłącznie w Centrum Zdrowia Psychicznego Tychy. 

Pełna instrukcja dotycząca przyjmowania leku Spravato® znajduje się w [ulotce dla pacjenta] oraz w [charakterystyce produktu leczniczego].

Czas trwania leczenia i częstotliwość podawania leku Spravato®

  1. Leczenie lekiem Spravato® trwa co najmniej 6 miesięcy.
  2. Dawkowanie:
    1. faza indukcji: 1-4 tydzień – 2 raz w tygodniu,
    2. faza podtrzymująca I: 5-12 tydzień – 1 raz w tygodniu,
    3. faza podtrzymująca II: od 13 tygodnia – 1 raz na 2 tygodnie.
  3. Podczas każdej wizyty pacjent używa od 1 do 3 dozowników.
  4. Co 4 tygodnie następuje ocena stanu zdrowia oraz efektów leczenia przez lekarza psychiatrę.

Instrukcja krok po kroku jak stosować aerozol do nosa Spravato®

Krok 0: Przed podaniem

Krok 1: Przedmuchaj nos jednokrotnie

Pracownik ochrony zdrowia poprosi o przedmuchanie nosa jeden raz przed pierwszym podaniem.

Krok 2: Usiądź i odchyl głowę

Pracownik ochrony zdrowia (lekarz, pielęgniarka lub terapeuta środowiskowy) przygotuje do użycia dozownik z aerozolem do nosa i wręczy pacjentowi.

Każdy dozownik z aerozolem do nosa dostarcza odpowiednią ilość leku Spravato® w dwóch rozpyleniach, po jednym do każdego otworu nosowego. Pracownik ochrony zdrowia poleci pacjentowi usiąść i odchylić głowę.

Krok 3: Pierwszy otwór nosowy

Należy włożyć końcówkę prosto do pierwszego otworu nosowego. Oparcia dla nosa powinny dotykać brzegów otworu nosowego. 

Należy zatkać drugi otwór nosowy i robiąc wdech przez nos, jednocześnie przycisnąć tłok do końca.

Należy wyjąć końcówkę z nosa i delikatnie wciągać powietrze po rozpyleniu, aby utrzymać lek w nosie.

Krok 4: Drugi otwór nosowy

Powtórzyć procedurę do drugiego otworu nosowego. Można zamienić ręce aby ułatwić podanie.

Krok 5: Sprawdzenie dozownika

Po podaniu leku należy oddać dozownik pracownikowi ochrony zdrowia. Sprawdzi on czy dozownik jest pusty.

Krok 6: Odpoczynek

Teraz należy odpocząć 5 minut w pozycji półleżącej. Odchylenie głowy do tyłu ułatwia utrzymanie leku w nosie. W razie wycieku płynu z nosa, przetrzeć nos chusteczką, a nie wydmuchiwać nosa. 

Jeśli wymagane jest użycie więcej niż jednego dozownika pracownik ochrony zdrowia poda pacjentowi jeszcze jeden przygotowany dozownik. Należy użyć dozownika tak jak poprzedniego powtarzając kroki 2 do 6. 

Nie wydmuchiwać nosa pomiędzy użyciem kolejnych dozowników.

Obserwacja w trakcie i po podaniu leku Spravato®

Po przyjęciu leku Spravato® pacjent pozostanie w placówce. Lekarz lub pracownik ochrony zdrowia upewni się, że pacjent czuje się komfortowo. Pacjent będzie mógł odpocząć w wygodnym fotelu lub będzie mógł się położyć.

Po przyjęciu leku Spravato® u pacjenta mogą wystąpić działania niepożądane; zazwyczaj mają one charakter krótkotrwały (około 90 minut).

Każdy reaguje inaczej na leki, więc u niektórych osób może wystąpić mniej działań niepożądanych niż u innych. Poniżej wymieniono bardzo często występujące (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób) działania niepożądane związane ze stosowaniem leku Spravato®, chociaż nie u każdego one wystąpią:

  • uczucie oderwania od siebie, swoich myśli, uczuć i rzeczy wokół siebie
  • zawroty głowy
  • ból głowy
  • zmiana odczuwania smaku
  • uczucie senności
  • zmniejszone czucie lub wrażliwość, w tym w okolicy ust
  • uczucie wirowania
  • wymioty
  • nudności

Lekarz będzie regularnie monitorował samopoczucie i ciśnienie krwi pacjenta. Jeśli pacjent jest w podeszłym wieku (powyżej 65 lat), będzie dokładnie obserwowany, ponieważ może się zwiększyć ryzyko upadku, gdy pacjent zacznie się poruszać po podaniu leku.

Pacjent zostanie poinformowany przez lekarza o czasie opuszczenia placówki. W badaniach klinicznych większość pacjentów była gotowa do opuszczenia placówki po 90 minutach od przyjęcia leku Spravato®.

Ostrzeżenie!

NIE WOLNO prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po podaniu leku Spravato®, aż do następnego dnia po spokojnej nocy, przespanej snem regenerującym.

Proszę zaplanować podróż do domu transportem publicznym, taksówką lub poprosić kogoś, o odwiezienie do domu pacjenta, który przyjął lek Spravato®.

Koszty leczenia

Spravato® nie jest refundowane. Na całkowity koszt leczenia składają się porady lekarskie, opieka po podaniu leku oraz sam lek.

  • Wizyta kwalifikująca (60 min) 250 zł
  • Wizyta terapeutyczna (90 min) 480 zł plus cena leku (od 1050 zł za 1 dozownik do 3150 zł za 3 dozowniki).

Szacunkowy koszty terapii:

  • faza indukcji (1-4 tydzień – 3 dozowniki): 24 400 zł / 4 tyg 
  • faza podtrzymująca I (5-12 tydzień – 3 dozowniki) – 12 550 zł / 4 tyg
  • faza podtrzymująca II (od 13 tygodnia – 2 dozowniki) – 4 150 zł / 4 tyg

Dla osób po 65 rż – powyższe wartości są mniejsze o ok 25-30%.

Zamawianie leku:

  • Leki zamawiane są przez lekarza prowadzącego po przeprowadzeniu wizyty kwalifikującej.
  • Podczas wizyty kwalifikującej pacjent otrzymuje  poradnik dla pacjentów oraz do podpisania świadomą zgodę na podanie leku Spravato®.
  • Przed zamówieniem pacjent zobowiązany jest opłacić minimum 1 tygodnia leczenia – na 7 dni przed podaniem.
  • Po zamówieniu leku nie ma możliwości zwrotu kosztów terapii.
  • Z powodów prawnych (Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii) lek może być podany wyłącznie w Centrum Zdrowia Psychicznego Tychy.

 

Pliki do pobrania: